ਕਿਉਂਕਿ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਐੱਫਸੀਆਈ ਨੇ ਮਿੱਲਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਵਰਗੇ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਢਕੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਚੌਲ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨਹੀਂ ਭਰੇਗੀ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫਰਵਰੀ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੇ ਗਏ 157 ਲੱਖ ਟਨ ਝੋਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਹੀ ਮਿਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਬੀਤ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਸੁਸਤ ਮਿਲਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਗੁਦਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਿਛਲੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਐੱਫਸੀਆਈ ਨੇ ਮਿੱਲਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਵਰਗੇ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਢਕੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਚੌਲ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨਹੀਂ ਭਰੇਗੀ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜਾਈ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਜੋਸ਼ੀ ਦੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਕਾਰਨ ਮੀਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੀਟਿੰਗ ਹੁਣ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸੈਣੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਮਿੱਲਰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਧੂ ਝੋਨਾ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ ’ਤੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਸਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਕੋਲ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਚੌਲ ਮਿੱਲਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਰਤ ਭੂਸ਼ਣ ਬਿੰਟਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਐੱਫਸੀਆਈ ਦੇ ਅਨਾਜ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਹੈ। ‘ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ ’ਤੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਮਿੱਲਰਾਂ ’ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਨਾਜ ਭੰਡਾਰਨ ਸਮਰੱਥਾ 180 ਲੱਖ ਟਨ
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਨਾਜ ਭੰਡਾਰਨ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਪਗ 180 ਲੱਖ ਟਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 120 ਲੱਖ ਟਨ ਕਵਰਡ ਗੋਦਾਮ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਿਲਿੰਗ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 130 ਲੱਖ ਟਨ ਚੌਲ ਅਤੇ 50 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਹੈ। ਮਿੱਲਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੇ ਗਏ 157 ਲੱਖ ਟਨ ਝੋਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੀ ਮਿਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਝੋਨਾ ਸੁੱਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿਲਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਨਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵਧੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ’ਚ ਚੌਲ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਗ਼ਲਤ : ਸੈਣੀ
ਪੰਜਾਬ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤਰਸੇਮ ਸੈਣੀ ਨੇ ਮਿੱਲਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ ’ਤੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ’ਚ ਚੌਲ ਲਗਵਾਉਣ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਖਰਚੇ ਐੱਫਸੀਆਈ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਣ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਪੂਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।’
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਨ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਕੋਲ ਉਠਾ ਚੁੱਕੇ ਨੇ ਮੁੱਦਾ
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਦਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਅਨਾਜ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਕਣਕ ਦੀ ਫਸਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਆਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
