ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ 500 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਨ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 25 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ ਸਿਰਫ 132.2 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਨ ‘ਤੇ ਟੈਰਿਫ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ 50% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 18% ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗੀ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇਸ ਸੌਦੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤੇ। ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਮਰੀਕੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਏਗਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ 500 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦੇਗਾ। ਕੀ ਦੋਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹਨ? ਆਓ ਸਮਝੀਏ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਜ਼ੀਰੋ ਟੈਰਿਫ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਮਰੀਕਾ ਘੱਟ ਪਰਸਪਰ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਏਗਾ, ਇਸਨੂੰ 25% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 18% ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ (ਭਾਰਤ) ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੇ ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਟੈਰਿਫ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵਧਣਗੇ।”
ਟਰੰਪ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੌਦੇ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜ਼ੀਰੋ ਟੈਰਿਫ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਜੋ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤ ਅਮਰੀਕੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਏਗਾ।
ਮਾਰਕੀਟ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਿੰਨਾ ਸਹੀ ਹੈ
ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਮਰੀਕੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਗੈਰ-ਟੈਰਿਫ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਵਰਗੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਝਿਜਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
500 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂ
ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ 500 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਉਤਪਾਦ ਖਰੀਦੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਸਲੀਅਤ ਵੱਖਰੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 24 ਵਿੱਚ 42.19 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 25 ਵਿੱਚ 45.69 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ 500 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਨ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 25 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ ਸਿਰਫ 132.2 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਖ ਲਈ 500 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਨਕਾਰ
ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਵਣਜ ਸਕੱਤਰ ਹਾਵਰਡ ਲੂਟਨਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸੌਦਾ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਫੋਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਜਾਂ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਣਾ ਅਣਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
